قوانین کنسلی و استرداد بلیط هواپیما
پاسخ کوتاه
جریمهٔ کنسلی یک عدد ثابت نیست و به چهار چیز بستگی دارد: ایرلاین، کلاس نرخی بلیط، داخلی یا خارجی بودن پرواز، و چارتری یا سیستمی بودن آن. سازمان هواپیمایی کشوری یک جدول واحد برای همهٔ پروازها ندارد. مبلغ دقیق جریمهٔ بلیطی که از رَهیگ خریده‌اید، پیش از تأیید کنسلی در پنل کاربری نمایش داده میشود.
ثبت کنسلی بلیط در رَهیگ، قدم‌به‌قدم
- وارد حساب کاربری شوید و بخش «پروازها و بلیطهای من» را باز کنید.
- روی سفارش موردنظر «درخواست کنسلی» را بزنید.
- جریمهٔ واقعی همان بلیط از سامانهٔ رزرو خوانده و به تومان نمایش داده میشود؛ هنوز چیزی باطل نشده است.
- دلیل کنسلی را انتخاب کنید. اگر پرواز از سمت ایرلاین باطل شده یا به‌خاطر آب‌وهوا لغو شده، یا بیش از دو ساعت تأخیر یا تعجیل داشته و شما با آن پرواز سفر نکرده‌اید، همان دلیل را بزنید تا درخواست با دلیل درست بررسی شود.
- با «تأیید کنسلی نهایی» درخواست ثبت میشود و مبلغ پس از کسر جریمه برمیگردد.
اگر در هر مرحله سؤال داشتید، از راه‌های صفحهٔ تماس با رَهیگ با پشتیبانی در ارتباط باشید.
پروازهای داخلی
سیستمی
ایرلاین برای هر کلاس نرخی جدول جریمهٔ جداگانه دارد؛ به همین دلیل دو بلیط یک پرواز با قیمت متفاوت ممکن است جریمهٔ متفاوتی داشته باشند. الگوی رایج پلکانی است و مرزهای زمانی معمولاً این‌هاست:
- از صدور بلیط تا ظهر سه روز قبل از پرواز (کمترین جریمه)
- تا ظهر یک روز قبل از پرواز
- تا سه ساعت قبل از پرواز
- تا حدود نیم ساعت قبل از پرواز
- پس از آن و جا ماندن از پرواز (بیشترین جریمه)
کلاس‌های ارزان‌تر معمولاً جریمهٔ بیشتری دارند و بعضی از آن‌ها از همان ابتدا غیرقابل استردادند. عدد دقیق هر بلیط همان است که هنگام درخواست کنسلی از سامانه نمایش داده میشود.
چارتری
پرواز چارتری را یک چارترکننده (معمولاً آژانس یا شرکت طرف قرارداد ایرلاین) اجاره و می‌فروشد و قانون کنسلی‌اش را هم خودش تعیین میکند. بسیاری از بلیطهای چارتری، به‌خصوص در مسیرهای پرتقاضا و ایام شلوغ، جریمهٔ بالاتری دارند یا غیرقابل استردادند.
قوانین کنسلی پرواز چارتری را چارترکننده وضع میکند؛ جدولی که در جزئیات پرواز میبینید حدودی است و باید پیش از خرید از چارترکننده استعلام شود.
پروازهای خارجی
سیستمی
ملاک، قوانین تعرفهای (Fare Rules) همان نرخی است که خریده‌اید. جریمه ممکن است مبلغی ثابت به ارز (مثلاً یورو یا دلار) یا درصدی از نرخ پایه باشد و بسته به زمان کنسلی تغییر کند. بعضی نرخ‌های اقتصادی خارجی کاملاً غیرقابل استردادند. پیش از پرداخت، قوانین همان نرخ را بخوانید.
چارتری
پروازهای چارتری خارجی هم تابع قوانین چارترکننده‌اند و معمولاً سختگیرانهتر از چارتر داخلی‌اند. پیش از خرید، شرایط استرداد را از چارترکننده استعلام کنید.
مقایسهٔ چهار نوع بلیط
| داخلی سیستمی | داخلی چارتری | خارجی سیستمی | خارجی چارتری | |
|---|---|---|---|---|
| چه کسی قانون را تعیین میکند | ایرلاین، برای هر کلاس نرخی | چارترکننده | ایرلاین صادرکننده (Fare Rules) | چارترکننده |
| الگوی رایج جریمه | پلکانی؛ نزدیک پرواز بیشتر | معمولاً بالاتر از سیستمی یا غیرقابل استرداد | مبلغ ثابت ارزی یا درصدی از نرخ؛ برخی نرخها غیرقابل استرداد | معمولاً سختگیرانهتر از چارتر داخلی |
| مبلغ دقیق را کجا ببینید | پنل کاربری، پیش از تأیید کنسلی | استعلام از چارترکننده پیش از خرید | قوانین همان نرخ پیش از پرداخت | استعلام از چارترکننده پیش از خرید |
تأخیر و ابطال از سمت ایرلاین: حقوق شما
«دستورالعمل حقوق مسافر در پروازهای داخلی و بین‌المللی» سازمان هواپیمایی کشوری (ویرایش آذر ۱۴۰۱) برای مواردی که مقصر مسافر نیست، تعهداتی برای ایرلاین تعیین کرده است. مهم‌ترین‌ها:
- تأخیر بیش از دو ساعت: اگر مسافر پرواز را انجام ندهد و پیش از حرکت انصراف دهد، کل مبلغ بلیط بدون جریمه برمیگردد. اگر با همان پرواز سفر کند، استردادی تعلق نمی‌گیرد؛ در این حالت ایرلاین موظف به پذیرایی و در صورت درخواست و امکان، تغییر پرواز یا اعزام با شرکت دیگر است.
- تأخیر بیش از پنج ساعت و نبودِ پرواز جایگزین: هزینهٔ اقامت در هتل بر عهدهٔ شرکت هواپیمایی است.
- ابطال پرواز: ایرلاین باید فوراً با پیامک یا ایمیل اطلاع دهد و پرواز جایگزین یا استرداد کامل وجه ارائه کند.
- فروش بیش از ظرفیت: ایرلاین موظف است مسافر را در کابینی هم‌سطح یا بالاتر به مقصد برساند.
در شرایط قهری و غیرقابل پیش‌بینی (مثل بدی آب‌وهوا یا مسائل امنیتی)، ایرلاین از پرداخت خسارت معاف است ولی بازگرداندن وجه بلیط همچنان به قوت خود باقی است. جزئیات و آخرین ویرایش را در سایت رسمی سازمان هواپیمایی کشوری ببینید.
پیش از خرید، این‌ها را چک کنید
- اگر احتمال تغییر برنامه دارید، بلیط سیستمی با کلاس نرخی انعطاف‌پذیرتر معمولاً امن‌تر از چارتر ارزان است.
- در پرواز چارتری، شرایط استرداد را پیش از پرداخت از چارترکننده بپرسید.
- نام و نام خانوادگی مسافر را دقیقاً مطابق کارت ملی یا گذرنامه وارد کنید؛ اصلاح نام بعد از صدور همیشه ممکن نیست.
- اگر از سفر منصرف شدید، کنسلی را هرچه زودتر ثبت کنید؛ جریمه با نزدیک شدن به پرواز بیشتر میشود.
پرسش‌های پرتکرار
جریمهٔ کنسلی بلیط هواپیمای داخلی چند درصد است؟
عدد ثابتی برای همهٔ پروازها وجود ندارد. در پرواز سیستمی، درصد جریمه را ایرلاین برای هر کلاس نرخی تعیین میکند و هرچه به زمان پرواز نزدیک‌تر شوید بیشتر میشود؛ بعضی کلاس‌های ارزان اصلاً قابل استرداد نیستند. در پرواز چارتری قوانین را چارترکننده وضع میکند. مبلغ دقیق جریمهٔ بلیط شما پیش از تأیید کنسلی در پنل کاربری نمایش داده میشود.
آیا بلیط چارتر قابل استرداد است؟
گاهی بله و گاهی نه. بسیاری از بلیطهای چارتری جریمهٔ بالاتری از سیستمی دارند یا غیرقابل استردادند. قوانین کنسلی پرواز چارتری را چارترکننده وضع میکند؛ جدولی که در جزئیات پرواز میبینید حدودی است و باید پیش از خرید از چارترکننده استعلام شود.
اگر پرواز تأخیر داشته باشد می‌توانم بلیط را بدون جریمه پس بدهم؟
فقط اگر پرواز را انجام ندهید. طبق دستورالعمل حقوق مسافر سازمان هواپیمایی کشوری، وقتی تأخیر پرواز از دو ساعت بیشتر شود، مسافر می‌تواند از انجام همان پرواز انصراف دهد و کل مبلغ بلیط را بدون جریمه پس بگیرد. اگر با همان پرواز سفر کنید، استردادی به بلیط تعلق نمی‌گیرد. انصراف باید پیش از حرکت پرواز در فرودگاه مبدأ به شرکت هواپیمایی اعلام شود؛ در عمل معمولاً تأخیر را روی بلیط یا کارت پرواز تأیید (مهر) می‌کنند. سپس در درخواست کنسلی در رَهیگ دلیل «تأخیر پرواز» را انتخاب کنید.
اگر ایرلاین پرواز را باطل کند چه میشود؟
ایرلاین باید ابطال را فوراً از طریق پیامک یا ایمیل اطلاع دهد و به انتخاب مسافر، پرواز جایگزین یا استرداد کامل وجه را ارائه کند. در درخواست کنسلی دلیل «ابطال پرواز از سمت ایرلاین» را انتخاب کنید.
قوانین استرداد بلیط خارجی با داخلی چه فرقی دارد؟
در پرواز خارجی، قوانین تعرفهای (Fare Rules) همان ایرلاین صادرکننده ملاک است؛ جریمهها معمولاً مبلغ ثابت ارزی یا درصدی از نرخ پایه است و بعضی نرخها کاملاً غیرقابل استردادند. پرواز چارتری خارجی هم تابع قوانین چارترکننده است و معمولاً سختگیرانهتر از داخلی است.
اگر به پرواز نرسم (No-Show) چیزی برمیگردد؟
در بیشتر بلیطها، جا ماندن از پرواز بدون کنسلی قبلی بالاترین جریمه را دارد و در بسیاری از بلیطهای چارتری هیچ مبلغی برنمیگردد. اگر میدانید به پرواز نمیرسید، کنسلی را هرچه زودتر ثبت کنید.
کنسلی را از کجا ثبت کنم؟
پس از ورود به حساب کاربری، در بخش «پروازها و بلیطهای من» روی سفارش، «درخواست کنسلی» را بزنید. جریمهٔ واقعی همان بلیط از سامانهٔ رزرو خوانده و پیش از تأیید نهایی به شما نمایش داده میشود.
رَهیگ متعلق به آژانس مسافرتی آسمان گشت شیدا، دارای جواز آژانس مسافرتی هوایی بند الف از سازمان هواپیمایی کشوری است. این صفحه راهنمای عمومی است؛ ملاک نهایی، قوانین همان بلیط در سامانهٔ رزرو است.